من توریستم بزرگترین پرتال گردشگری

شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶

بازدید :
1334

کاروانسرای سعدالسلطنه




امتیاز (0 از 10) از مجموع 0 رای

یکی از مکانهای مورد نظر برای بازدید در سفرم به شهر قزوین در خرداد ۹۰ کاروانسرای سعدالسلطنه بود ، در همان ابتدا به من گفتند؛ بازدید از کاروانسرای سعدالسلطنه به علت اینکه در اختیار سازمان نوسازی شهرداری قزوین است امکان پذیر نیست ! خوب مگر می شود به قزوین رفت و کاروانسرای سعدالسلطنه را ندید !! به همین دلیل اسامی شهردار و چند مسئول دیگر شهرداری قزوین را پرس و جو کردم و اسامی شد؛ اسم رمز ورود به کاروانسرای سعدالسلطنه . اما آیا واقعا دروغ گفتن برای بازدید از کاروانسرای سعدالسلطنه لازم بود؟ کاروانسرای سعدالسلطنه چه ویژگیهای داشت که مجبور به این کار شدم؟ اول اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرای سرپوشیده جهان است. دوم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرای درون شهری ایران است. سوم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه یکی از معدود کاروانسراهای ایران است که دارای چندین حمام ، سرا ، تیمچه ، شترخان ، راسته ، چهارسوق ، مسجد ، چایخانه و … است . چهارم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه ….
برخی می گویند چون مجموعه کاروانسرا در محل میدان چوگان دوران صفویه (کاخ باغ سعادت ، میدان سعادت) بنا شده بود به آن سرای سعادت می گفتند. محمد باقرخان سعدالسلطنه اصفهانی حاکم وقت شهر قزوین در اواخر دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (سال ۱۳۱۰ ه ق) با توجه به مراودات اقتصادی فراوان ایران با روسیه و ترکیه ، دستور داد کاروانسرایی در زمینی به مساحت ۲٫۷ هکتار با حدود ۴۰۰ حجره در شهر قزوین بنا کنند و لقب خویش را بر روی آن نهاد و کاروانسرای سعدالسلطنه بعد از حدود دو سال با همت دو معمار اصفهانی و دو معمار قزوینی یعنی در سال ۱۳۱۲ ه ق به بهره برداری رسید.
کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) تا قبل از جنگ جهانی اول ، مرکز تجارت و فعالیت بازرگانی شهر محسوب می شد که بعد از تغییرات سیاسی حکومت روسیه ، موقعیت خود را به عنوان پل ارتباطی ، بازرگانی بین اروپا و آسیا از دست داد و حیات اقتصادی خود را به صورت نیمه فعال ادامه داد. برخی از حجره های کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) به صورت غرفه های تجاری مستقل اداره می شد و برخی نیز به صورت انبار و قسمتی از کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) تبدیل به کارخانه آرد سلامت و کارخانه تولید کشمش شد و قسمت های دیگر تبدیل به کارگاههای تولیدی کفش ، فرشبافی ، چوب بری و … مورد استفاده قرار گرفت و این باعث شد این اواخر مردم آنجا را «بازار چوب» بنامند. شنیده بودم که بازارهای صنایع چوب قزوین به محض ورشکستگی کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) را به آتش می کشیدند تا پولشان را از بیمه بگیرند !!!
عکس چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه در سال 1316


نکته اول: قبل از جنگ جهانی اول قسمتی که برای توقف شتردارها تعبیه شده بود با آمدن قشون روس در جنگ جهانی اول ، نخست چند واحد از نظامیان روس در این کاروانسرا اسکان یافتند. پس از روسها ، انگلیس ها یکی از دو کاروانسرا را با مخزن خواروبار و دیگری را محل خوراک چهارپایان قوای خود قرار دادند . پس از مدتی متروک ماندن ، توسط بلدیه یکی از کاروانسراها به اصطبل و دیگری به انبار قند و شکر اختصاص داده شد.
خلاصه سرای شترخان رو به ویرانی نهاد و متروکه شد ، فضاهای بیرونی (حیاط های مرکزی) و تعدادی از فضاهای اندرونی بدون متولی رها شدند . در نهایت امر در سال ۱۳۷۷ تنها ۱۰ واحد تجاری در کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) دایر بود و خرید حجره ها توسط سازمان میراث فرهنگی شروع شد ، مالکین اصلی کاروانسرا آقایان موذنی ، اردکانی ، ملک زاده ، فرج اللهی و … بودند و تا سال ۸۰ تمامی سرقفلی ها از این اشخاص با حدود ۴ میلیارد اعتبار خریداری شد. و تفاهم نامه ای بین سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری قزوین و صندوق احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی منعقد گردید و مقرر شد؛ سازمان ، کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) را تا پایان سال ۱۳۸۹ آماده بهره برداری کند و تمهیدات لازم برای ارسال آن جهت ثبت جهانی اندیشیده شود !!! زهی خیال باطل . البته راسته وزیر (عبید زاکانی) ، حیاط شترخان و بارانداز آن در زمان به صورت کامل مرمت شده است.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه کاروانسرای سعدالسلطنه و … : E 50″00’02.62 N 36″16’09.28
ارتفاع از سطح دریا : ۱۳۰۱ متر
نامهای دیگر : سرای سعادت ، سرای سعدیه ، بازارچه سعدالسلطنه

کاروانسرای سعدالسلطنه

کاروانسرای سعدالسلطنه

ادرس کاروانسرای سعدالسلطنه

استان قزوین ، شهر قزوین ، خیابان امام خمینی فعلی ، پهلوی سابق ، رشت اسبق


نصاویر کاروانسرای سعدالسلطنه

نقشه کاروانسرای سعدالسلطنه

در صورت آگاهی از مختصات جغرافیایی کاروانسرای سعدالسلطنه لطفا ما را در تکمیل اطلاعات یاری نمایید ( بدست آوردن مختصات )

نظرات شما در مورد کاروانسرای سعدالسلطنه